Para En Güzel Nasıl Değerlendirilir?

Paranın değeri satın alma gücü ile doğrudan bağlantılı olsa da verimli bir para yönetimi ile, gelir artışı olmaksızın, satın alma gücünü arttırmak mümkün. Bu açıdan para değerlendirmenin ilk adımı bütçe planlamasından geçiyor.

Bütçeleme

Eğer halihazırda bir bütçe planınız yoksa, aylık giderlerinizi hesaplamanız ve harcamalarınızı takip ve kategorize etmeniz iyi bir başlangıç olabilir. Harcamalarınızı zorunlu ve ihtiyari olarak ikiye ayırabilirsiniz. Elektrik, su, yiyecek gibi yapmaktan kaçınamayacağınız harcamalar zorunlu; eğlence, seyahat gibi isteğe bağlı harcamalar ihtiyari olarak kategorilendirilebilir. Gelir-giderlerinizin tanımlanması ve takibi bütçelemenin en önemli adımını oluşturuyor. Gelir-gider dengesinin korunması ve biriktirmeye başlayabilmek için ise harcamaların sınırlandırılması büyük önem taşıyor. Bu konuda Harvard Üniversitesinden Elizabeth Warren’ın 50/30/20 kuralı pratik bir yöntem. Gelirinize göre harcamalarınızın dağılımını planlarken zorunlu ihtiyaçlar için gelirinizin %50’sini, ihtiyari harcamalar için %30’unu, tasarruf ve borç ödemeleri için de %20’lik kısımını tahsis etmeniz gelecekte sunacağı yatırım olanakları ve harcamalarınızın kontrolünü elinize almanız için önemli bir adım. Gelirinizden maksimum verimi almak nihai bir hedef, sonrasındaysa birikimlerinizi değerlendirmek geliyor.

Yatırım

Hemen hemen bütün yatırım opsiyonları spekülatif uğraş arttıkça kendine göre riskler taşıyor. Finansal anlamda risk bir yatırımın getirisinin etrafını çevreleyen belirsizliklerin bir ölçüsü. Bu yüzden birikimlerinizi değerlendirmenin yolu da risk faktörünü öncelikle kendi finansal perspektifinizle değerlendirmekten geçiyor. Risk seviyenizi belirlemeniz yatırım opsiyonları içerisinden seçim yapmanızı kolaylaştıracaktır. Yatırım yapmaya başlamadan önce araştırma yapmanız veya bir uzmanın görüşünü alarak risk ve birikim seviyenize göre bir portföy hazırlamanız yatırımlarınızın riskini azaltacaktır. Yatırım alanında kontrolünüzün dışında olan bir çok risk faktörü bulunduğu için kontrol edebildiğiniz riskleri en aza indirgeyerek finansal kayıp yaşama ihtimalinizi azaltabilirsiniz.

Kendi yatırım gereksinimlerinizi değerlendirdikten sonra bu gereksinimleri karşılayan yatırım seçeneklerinin değerlendirilmesine ve varlıklarınızın tahsisine başlayabilirsiniz. Yatırım seçeneklerinin risk ve getiri korelasyonu ile ilgili yaklaşık değerler elde edebileceğiniz 72 kuralını yatırımların potansiyelini değerlendirmek için kullanabilirsiniz. 72 kuralı bir yatırımın ne kadar sürede kendini ikiye katlama potansiyeli olduğunu hesaplamak için oldukça  pratik bir yöntem. 72 sayısını öngörülen yıllık getiri yüzdesine bölerek bir yatırımın kaç yılda ikiye katlanacağını hesap makinesi ya da karmaşık formüllere ihtiyaç duymadan yaklaşık olarak hesaplayabilirsiniz. Örneğin yıllık %8 getiri oranına sahip bir yatırım 9 yıl sonra potansiyel olarak ikiye katlanabilir. Yatırımın ikiye katlanması için gereken süre azaldıkça yatırımın aracının riski de artmaktadır.

Getiri ile riskin bağlantısı oldukça net olsa da yatırım türlerine göre getiriden bağımsız risk faktörleri de bulunmaktadır. Market riski, enflasyon ya da politik risk gibi getiriden bağımsız olan risklerin yatırım türlerine etkisi değişiklik gösterdiği için portföy hazırlarken varlık tahsislerini çeşitlendirmek bu risklerin azaltılmasında etken rol oynamaktadır.

İlgili Konular: En İyi Yatırımı Yapmak İstiyorum, Nereye Yapılır Öneriler

İlgili Konular: Yatırım Yapmak İstiyorum Ne Yapmalı?

İlgili Konular: Ev Almak İyi Bir Yatırım mıdır?

İlgili Konular: Gayrimenkul Emlak Yatırımı Karlı mı, İstanbul ve İzmir’de Yatırım Nerelere Yapılmalı?

İlgili Konular: Yatırım Yapmadan Önce Yapılması Gerekenler Nelerdir?

 

Yatırım Alanları

Para Piyasası

Para piyasasındaki işlemlerin büyük bir kısmını menkul kıymetler oluşturur. Kısa dönem borçlanma araçları olan menkul kıymetler; Hazine bonoları, banka bonoları, ticari senet, mevduat sertifikaları gibi 1 yıl veya 1 yıldan daha kısa süreli kıymetli evraklardır ve yatırımcılar tarafından risk seviyesi en düşük yatırım opsiyonları arasında kabul edilmektedir. Düşük risk seviyesine sahip olan bu yatırım araçlarının getiri seviyeleri de risk seviyeleri ile orantılı olarak az olmasına rağmen kısa dönemli olmaları likidite konusunda büyük avantaj sağlamaktadır.

Sermaye Piyasası

Tahviller; işletmeler veya devlet tarafından kullanılan uzun dönemli borçlanma araçları olup belirlenen faiz oranlarını 6 ay veya yıllık dönemlerde öder. Genellikle 10-30 arası vade süresine sahip olan tahvillerin, vadeleri dolduğunda ödenen görünür değerleri 1000 TL’dir. Tahviller genellikle istikrarlı ve düşük riskli yatırım araçları olsalar da faiz oranlarındaki değişimlerin etkisi tahvil değerlerine de yansır. Fakat düzenli aralıklarla yapılan faiz ödemeleri ve özellikle devlet tahvillerinin sağladığı güvence, tahvilleri diğer yatırım seçeneklerine göre daha güvenli bir seçenek haline getirmekte ve uzun dönemli yatırım fırsatı sunmaktadır.

Hisse senetleri; sermaye şirketlerinin ortakların sermaye paylarını belgelendirmek için çıkardıkları kıymetli belgelerdir. Adi ve imtiyazlı olmak üzere iki farklı hisse senedi işlem görmektedir. Adi hisse senedi ortaklarına eşit haklar tanır ve periyodik aralıklarla temettü ödemesi yapar. Adi hisse senetlerinin temettü ödemeleri şirketlerin opsiyonunda olduğundan hisse senetlerinin fiyat değişmelerini takip etmek ve paraya çevirmek kazanç elde etmek için daha sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Spekülasyonların fazla olması riski arttırmakta fakat getiri olanağını da arttırmaktadır. İmtiyazlı hisse senetleri, adi hisse senetlerine göre önceliğe sahiptir ve imtiyazlı hisse senetlerinin sabit periyodik temettüleri ödenmeden adi hisse senetlerinin temettüleri ödenmez. Bu açıdan imtiyazlı hisse senetlerinin getiri riski daha az olmakla beraber düzenli temettü ödemeleri ile yatırımdan gelir elde etmek mümkündür.

Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları

Yüksek getiri potansiyeline sahip gayrimenkullere ve gayrimenkul projelerine yatırım yapan gayrimenkul ortaklıkları, kira ve alım-satım gelirlerinden elde ettiği kârı yıl sonunda ortaklarına temettü olarak paylaştırabilen sermaye piyasası kurumlarıdır. Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının payları satın alınarak, dolaylı yoldan yüksek getirili gayrimenkullerin gelirlerinden yararlanılabildiği gibi, ortaklıkların paylarının borsada  oluşan fiyat artışlarından da faydalanarak getiri elde edilebilmektedir. Gayrimenkul yatırım ortaklığı, gayrimenkulün kendisi yerine payları üzerine işlem yaptığından normal bir gayrimenkul yatırımında bulunan likidite problemi ve finansal riskleri en aza indirgemektedir. Ayrıca ortaklıkların portföyleri uzman kişiler tarafından hazırlandığından, çeşitlendirme ve risk faktörleri, tek bir kişinin kontrolünde olan bir portföyden daha güvenilir ve istikrarlıdır.

Vadeli İşlemler

Bir emtia’nın gelecekteki bir tarihte belirli bir fiyattan alınması veya satılması için verilen bir sözleşme niteliğinde olan ve emtia’nın gelecekteki fiyatının speküle edilmesine dayalı bir getiri sistemine sahip ticari işlemlerden oluşan vadeli işlemlerin bir çok farklı türde emtia için kullanım alanı mevcuttur. Petrol, odun, doğal gaz gibi emtialar işlem gördüğü gibi değerli metaller ve yabancı para birimlerinin alım-satımı da vadeli işlemler altında işlem görür. Spekülatif uğraşın ve getirinin yüksek olması, vadeli işlemleri en yüksek risk kategorisindeki yatırım araçlarından biri yapmaktadır.Yeni yatırımcılar için pek tavsiye edilmeyen bu yatırım aracı için sürekli takip finansal kayıptan kaçınmak için büyük önem arz etmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir