Türkiye’de Maden Sanayisi Nerelerde Yapılır?

Maden sanayisi (metalürji), yer altından çıkartılan madenlerin fabrikalarda işlenerek kullanıma hazır hale getirilmesini sağlayan sanayi koludur. Türkiye maden çeşidi bakımından zengin bir ülkedir. Ancak çeşitliliğin fazla olmasına rağmen rezerv miktarının az olmasından dolayı maden sanayisi fazla gelişmemiştir. Peki, Türkiye’de maden sanayisi nerelerde yapılır? inceleyelim.

1-Krom: Çok sağlam bir yapıya sahip olması ile birlikte cila da tutabilen bir maden olduğundan madeni eşyaların üretim sürecinde kullanılır. Bunun yanında paslanmaması, çelik ürünlerin üretiminde kullanılması ile dış ticarette en çok satışı bulunan madenlerdendir. Krom, Guleman, Milas, Fethiye, Dalaman, Denizli, Bursa, Aladağ gibi merkezlerde çıkarılmakla birlikte buralarda işlenmez. İşlenmesi amacıyla Antalya ve Elazığ’da faaliyette olan ferrokrom tesislerine gönderilir.

2-Demir: Sanayi kolunun en temel metal madeni demirdir. Demir madeninin kullanım alanı çok geniştir. Divriği, Çam dağı, Edremit, Torbalı, Simav, Bingöl ve Kahramanmaraş’ta çıkarılmaktadır. Ancak demirin en yoğun çıkarıldığı bölge ise Doğu Anadolu Bölgesidir. Çıkarılmış olan demir, Ereğli, Karabük ve İskenderun’da ki tesislerde işlenmektedir.

3-Bakır: Bakır madeni genellikle çinko ve kurşun yataklarının olduğu yerlerde bulunmaktadır. Bakırın genel olarak elektrik sanayisinde kablo üretimi aşamasında kullanılmaktadır. Ayrıca mutfaklarda kullanılan aletlerde de bakır çokça kullanılan bir maden olma özelliğine sahiptir. Murgul, Ergani, Küre, Çayeli’nde çıkarılarak, Ergani, Murgul ve Samsun bakır işletme fabrikalarında işlenerek piyasaya sürülür.

4-Boksit: Birçok alanda kullanılan ve alüminyumun ham maddesi durumunda bulunan boksit, çok hafif bir madde özelliği taşıdığından ev eşyalarında, otomobil ve uçak yapımında sıkça kullanılan bir madendir. Seydişehir, Saimbeyli, Milas ve Akseki’de bulunan yataklardan çıkarılarak Seydişehir’deki tesiste işlenir.

5-Bor Mineralleri: Çok çeşitli işlevlere sahip olan bor mineralleri, sanayide sayılamayacak kadar çok alanda kullanılmaktadır. Özellikle Jet ve roketlerin yakıt ikmalleri için, deterjan gibi temizlik ürünlerinin üretiminde, elyaf ve kağıt sanayisinde öncelikle tercih edilmektedir. Ülkemiz bor rezervleri açısından dünyada oldukça önemli bir konuma sahip bulunmaktadır. Balıkesir’de, Bursa’da, Seyitgazi’de çıkarılan bor minerallerinin üretim miktarı, genellikle yurt dışındaki talebe bağlıdır. Çıkarılan bor mineralleri Bandırma ve Seyitgazi’de bulunan fabrikalarda işlenmektedir.

6-Volfram: Volfram boya, elektrik sanayinde kullanılmakla birlikte özellikle uzay ve savaş ürünleri alanında da kullanılmakta olan çok değerli bir madendir. Türkiye’de sadece Bursa, Elazığ ve Malatya’da gibi merkezlerde çıkarılıp, Bursa’da ki tesislerde işlenir.

7-Manganez: Demirin içerisinde mevcut olan kükürtün yok edilmesi ile elde edilen demirin, çelik olarak kullanmak amacıyla çıkarılmaktadır. Ereğli ve Borçka en bu madenin en çok çıkarıldığı yerlerdir. Çıkarılan maden Artvin ve Borçka’da bulunan fabrikalarda işlenir.

8-Kükürt: Kükürt madeni yapay gübrede, tarım ilaçlarının üretiminde, patlayıcı madde yapımında kullanılan bir maddedir. Bunların yanı sıra ise en çok bağ alanlarının bulunduğu yerlerde türeyen bakterilerden kurtulmak amacıyla kullanılır. Isparta Keçiborlu, Kütahya Simav ve Sarayköy’de bulunan yataklardan çıkartılır. Elde edilen kükürtün işlenmesi amacıyla Keçiborlu’da ki kükürt tesislerine gönderilir.

9-Cıva: Tüm madenlerin içerisinde doğada bulunup ve sıvı halde olan tek maden olma özelliğine sahiptir. Tıp alanında, fotoğrafçılıkta, termometrelerde sıkça kullanılan bir madendir. İzmir’de Ödemiş ve Karaburun’da Konya’da, Niğde’de ve Balıkesir’deki yataklardan çıkarılmaktadır. Konya, Sarayönü, Ödemiş, Halıköy ve Karaburun’da işlenmektedir.

10-Zımpara Taşı: Çimento yapımında kullanılan maden ayrıca merceklerin parlatılmasında, çıkarılan taşların ve madenlerin cilalamalarında çok sık kullanılan bir maddedir. Zımpara taşı; İzmir, Denizli, Manisa, Aydın ve Antalya’da çıkarılıp İzmir’de işlenmektedir.

11-Fosfat: Büyük çoğunluğu yapay gübre elde etmekte kullanılan maden, Mardin’de Mazıdağı’nda ve Kilis’teki yataklardan çıkarılmaktadır. Çıkarılan maden işlenmek üzere yine Mazıdağı fosfat işleme tesislerine gönderilmektedir.

12-Antimon: Genel olarak askeri malzemelerin yapım aşamalarında kullanılan maden, en çok cephane ve batarya üretimine kullanılmaya müsaittir. Hazırlanması aşamasında kurşunla karıştırılır. Kütahya’da Simav ve Gediz’de, Ankara’da, Bilecik’te, İzmir’de bulunan yataklardan elde edilir.

13-Uranyum: Uranyum sadece Aydın ve Giresun’da mevcut olan yataklardan çıkarılır.

14-Mermer: Mermer denildiğinde genellikle Afyon ismi ile bütünlemiş olan maden genellikle inşaat sektöründe kullanılan bir malzemedir. En çok Afyon bölgesinde çıkarılsa da aynı zamanda; Bilecik, Gemlik ve Bandırma’da da çıkmaktadır. Afyon, Bandırma ve İstanbul’da ise işlenmektedir.

15-Çinko ve Kurşun: Paslanmaz metallerin üretilmesinde, silâh sanayinde ve akümülatör yapımında kullanılır. Rize’de, Artvin’de, İzmir’de ve Kayseri’de bulunan yataklardan çıkarılır. Elazığ-Keban’da bulunan tesislerde de işlenir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir